Therapiepraktijk A.V.O.

De praktijk voor integratieve psychotherapie, counseling en training in Den Haag.

Programma 'Het is mijn lijf!'

Bent u seksueel misbruikt?
Heeft u (nog steeds) last van de gevolgen hiervan?
Zoekt u hierbij ondersteuning en begeleiding?

Dan is het speciale programma 'Het is mijn lijf!' van Therapiepraktijk AVO wellicht iets voor u!

Het programma 'Het is mijn lijf!' is een door therapiepraktijk AVO speciaal ontwikkeld therapieprogramma voor clienten, zowel vrouwen als mannen, die seksueel misbruikt zijn.

Wat is seksueel misbruik?

Seksueel misbruik is een ingrijpende en traumatische ervaring die intense gevoelens kan oproepen van walging, woede, angst, afschuw, machteloosheid en onmacht. Seksueel misbruik beschadigd ook vaak het gevoel van veiligheid, vrijheid en eigenwaarde. De impact kan zelfs jaren later nog voelbaar zijn.

Als iemand gedwongen wordt seksuele handelingen uit te voeren, te ondergaan of er getuige van te zijn, zonder het gevoel te hebben zich daaraan te kunnen onttrekken, noemen we dat seksueel misbruik. Vaak is er hierbij sprake van het gevoel afhankelijk te zijn van de dader of angst voor de dader. De dader maakt o.a. gebruik van dit gevoel van afhankelijkheid en angst en dwingt zo het slachtoffer.

Onder seksueel misbruik vallen o.a.:

  • seksuele intimidatie
  • op een ongewenste, seksuele manier worden betast
  • op een ongewenste, seksuele manier worden begluurd
  • gedwongen worden om naar seksuele handelingen te kijken
  • aanranding
  • verkrachting
  • incest
  • gedwongen seks met anderen (bijv. onder invloed van een lover boy).

Enkele cijfers

In juli 2009 verscheen van de Rutgers Nisso Groep het rapport ‘seksuele gezondheid in Nederland 2009'. Dit rapport is geschreven naar aanleiding van een onderzoek onder ruim 6400 mannen en vrouwen in de leeftijd tussen 15 en 70 jaar.

Hieronder volgen enkele cijfers uit dit rapport:

  • 1/3 van de vrouwen en 1 op de 20 mannen geven aan ooit seksueel geweld te hebben meegemaakt, variërend van kwetsende aanrakingen tot verkrachting;
  • 12% van de vrouwen en 3% van de mannen is ooit verkracht;
  • 1 op de 5 vrouwen en 1 op de 25 mannen hebben voor hun 16e seksueel geweld meegemaakt;
  • Bij 98% van de vrouwen was de dader een man, jongen of een groep mannen of jongens;
  • Bij mannelijke slachtoffers waren er onder de daders zowel mannen of jongens, als vrouwen of meisjes;
  • Vrouwen en mannen jonger dan 35 jaar lopen het meeste risico op seksueel geweld;
  • Het merendeel van de plegers is een bekende van het slachtoffer;
  • Van de vrouwen die zijn verkracht is 7% als gevolg hiervan zwanger geworden.

Veel voorkomende klachten

Als gevolg van het seksueel misbruik kunt u, zelfs jaren later nog, last hebben van allerlei verschillende klachten. Deze klachten kunnen van lichamelijke, geestelijke en/of emotioneel aard zijn. Vaak gaat het om een combinatie van klachten, die elkaar ook kunnen afwisselen. Om u een indruk te geven, volgen hieronder veel voorkomende symptomen bij seksueel misbruik:

  • Concentratie- en geheugen problemen
  • Beschadigd zelfbeeld
  • Slaapstoornissen
  • Eetproblemen
  • Angst en paniekreacties
  • Overprikkelbaarheid
  • Wantrouwen
  • Gevoel van machteloosheid en isolement
  • Woede uitbarstingen
  • Emotionele verdoving
  • Problemen met sociale contacten, onthechting, terugtrekking uit het dagelijkse leven
  • Sombere, depressieve buien
  • Flashbacks en herinneringen die onverwachts opduiken
  • Nachtmerries, vaak het herbeleven van
  • Vermijding van angst stimulerende situaties of mensen
  • Relatieproblemen
  • Problemen met seks
  • Moeite met het ervaren en stelen van grenzen
  • Automutilatie
  • Lichamelijke klachten zonder direct aanwijsbare oorzaak (hoofdpijnen, maag-darm stoornissen, hyperventilatie,  hartkloppingen, etc).

Doorbreken van de stilte!

Als u seksueel bent misbruikt, dan kan het zijn dat u zich hiervoor schaamt en misschien zelfs ook schuldig voelt. Veel slachtoffers van seksueel misbruik hebben gevoelens van schaamte en schuld. Het is ook heel begrijpelijk dat het misschien moeilijk is om met anderen te praten over wat u is overkomen. Sommige slachtoffers durven zelfs pas na jaren het aan iemand te vertellen, weer anderen blijven erover zwijgen. Veel daders drukken de slachtoffers op het hart er met niemand over te praten, soms gebeurt dit zelfs met geweld. Misschien is dit bij u ook gebeurd. Hiermee wordt u als slachtoffer in de macht gehouden van de dader. U kunt deze macht doorbreken. Het is dan ook van groot belang dat u uw stilte doorbreekt, dat u iemand in vertrouwen neemt en u iemand zoekt die u kan begeleiden bij het verwerken van het trauma wat u heeft meegemaakt. Seksueel misbruikt worden is namelijk een enorm traumatische ervaring. Zoals ook hiervoor aangegeven kunt u zelfs jaren na het seksueel misbruik nog allerlei klachten ervaren, zoals angstaanvallen, hartkloppingen, ademhalingsstoornissen, zweten, nachtmerries, slaapstoornissen, prikkelbaarheid, etc. Er kan dan zelfs sprake zijn van een Post Traumatische Stress Stoornis (PTSS).

PTSS na seksueel misbruik

Niet iedereen die seksueel misbruikt is, krijgt per definitie PTSS. Hoewel de oorzaak voor PTSS duidelijk is, namelijk het ervaren trauma, is het niet eenduidig te bepalen waarom sommigen mensen wel aan PTSS lijden en anderen niet. Wat hierover wel gezegd kan worden is dat de aard, ernst en duur van het trauma hierbij een rol kunnen spelen. Verder zijn voor het al dan niet ontstaan van PTSS ook van groot belang:  

  • de betekenis van het trauma voor het slachtoffer op dat moment in diens leven
  • de al dan niet ervaren opvang, steun en erkenning door de omgeving
  • de wijze waarop iemand geleerd heeft zich te weer te stellen of opgewassen is tegen problemen (mate van weerbaarheid)

Verschijnselen van PTSS ontstaan per definitie na de traumatische gebeurtenis. Ze kunnen direct na het trauma ontstaan, maar ook pas maanden of zelfs jaren later tot uiting komen.

We spreken van PTSS als de verschijnselen niet overgaan na beëindiging van het trauma of als ze, veel later, alsnog beginnen. De symptomen kunnen dan beginnen (of verergeren) als iemand situaties meemaakt die lijken op de oorspronkelijke gebeurtenis: bijvoorbeeld u bent seksueel misbruikt in het verleden en u wordt door iemand in het hier en nu ruw benaderd.

Er kunnen drie groepen verschijnselen onderscheiden worden die typerend zijn voor PTSS:

Toegenomen gevoelens van spanning of opwinding die voor de traumatische gebeurtenis niet aanwezig waren met:

  • prikkelbaarheid of woede uitbarstingen
  • slecht slapen
  • concentratieproblemen
  • overmatige waakzaamheid
  • heftige schrikreacties
  • psychische en lichamelijke reacties bij gebeurtenissen die lijken op de traumatische gebeurtenis

Herbelevingen van de gebeurtenis(sen):

  • details van de gebeurtenis niet uit het hoofd kunnen zetten, als het ware opnieuw beleven, soms als in een film (flashbacks)
  • nachtmerries
  • plotseling handelen alsof men nog midden in de gebeurtenis zit, waarbij de werkelijkheid, het hier en nu, min of meer wegvalt (dissociatie)

Vermijden van prikkels die in verband kunnen worden gebracht met de gebeurtenis:

  • vermijden van situaties of activiteiten die met het trauma verband houden of eraan doen denken
  • niet durven stil staan bij het trauma vanwege de mogelijke (heftige) emoties
  • geheugenverlies voor het trauma of delen ervan, terwijl het geheugen verder normaal functioneert (psychogene amnesie)

Overige klachten:

  • verminderde belangstelling voor gebruikelijke activiteiten
  • minder goed gevoelens kunnen uiten
  • een gevoel van vervreemding, er niet bij horen
  • geen belangstelling voor de toekomst meer hebben

Programma 'Het is mijn lijf!'

Indien u seksueel misbruikt bent en u begeleiding en ondersteuning zoekt bij de verwerking hiervan, dan is het programma 'Het is mijn lijf!' misschien wel iets voor u. Het programma is gebaseerd op een maatwerkaanpak, wat wil zeggen dat het therapieprogramma volledig op u, hetgeen u heeft meegemaakt en uw behoeften wordt afgestemd.

Het programma 'Het is mijn lijf!' bestaat op hoofdlijnen uit een aantal elementen:

Veilige setting
Na alles wat u heeft meegemaakt, is de eerste stap binnen het therapieprogramma om voor u een veilige setting te creeren. In deze veilige setting staan respect en begrip centraal. Met u wordt samen onderzocht wat voor u een passende veilige setting is en wat u hierin nodig heeft. Vanuit die veilige setting onstaat dan de ruimte om uw verhaal te vertellen.

Praten
Er samen over praten, voor sommigen van u na jaren zwijgen het eindelijk durven doorbreken van de stilte , is dan ook de volgende stap in het programma. Het gaat om uw persoonlijk verhaal. Hierbij krijgt u alle tijd om dit in een voor u prettig tempo te vertellen. U kunt hierbij geholpen worden woorden te geven aan het 'onzegbare'. We kunnen hierbij kijken naar alles wat u is overkomen, hoe u hiermee tot nu toe omgaat, wat de impact ervan is op uw leven en wat u hierin specifiek nodig heeft. U kunt hierdoor ook meer inzicht krijgen in de samenhang tussen de verschillende klachten die u wellicht nu ervaart en het seksueel misbruik. 

Omgaan met (tegenstrijdige) gevoelens
Overlevenden van seksueel misbruik hebben vaak last van tegenstrijdige gevoelens. Woede, angst, verdriet, schaamte, schuld, medelijden, al die gevoelens kunnen bij u voorbij komen en dat kan soms heel verwarrend zijn.

U kunt bijvoorbeeld angst hebben voor iemand, die u ineens aan de dader doet denken. U weet dat die persoon de dader niet is, en toch bekruipen die angstgevoelens u elke keer weer als u die persoon ziet of er misschien alleen maar aan denkt.

Ook al weet u dat het de schuld van de dader is wat u is aangedaan, kunt u zich misschien toch ook zelf schuldig voelen en u steeds afvragen wat u had kunnen doen om het te voorkomen.

U weet wellicht dat u zich nergens voor hoeft te schamen en toch voelt u elke keer wanneer u denkt aan het misbruik die schaamte weer naar boven komen.

Als u een incestslachtoffer bent, voelt u wellicht enorme woede jegens de dader, maar houdt u misschien ook nog wel van hem of haar. Of u voelt zich misschien ook wel schuldig omdat u die enorme woede voelt.

In het kader van de verwerking is het van belang zicht te krijgen op hoe uw emotiepalet eruit ziet, welke gevoelens u heeft en hoe u deze ervaart.

Functioneren
Als we naar het functioneren kijken, kunnen we aandacht besteden aan het dagelijks functioneren, de seksbeleving en/of de lichaamsbeleving.

Dagelijks functioneren:
Aangezien seksueel misbruik een enorme impact kan hebben op uw functioneren, wordt er ook aandacht besteed aan wat u nodig heeft om in het dagelijkse leven weer beter te kunnen functioneren. U kunt zich misschien voorstellen dat - indien u bijvoorbeeld last heeft van paniekaanvallen en/of slaapstoornissen als gevolg van het trauma -  u hierdoor op verschillende manieren belemmerd kan worden om op een voor u prettige manier te kunnen functioneren.

Seksbeleving:
Een ander aandachtspunt kan zijn uw beleving van seks op dit moment. Sommige slachtoffers van seksueel misbruik blokkeren volledig bij de gedachte aan seks en zijn ook niet meer seksueel actief, ze walgen ervan. Anderen daarentegen zoeken juist naar seksuele uitspattingen. Weer anderen zijn wel seksueel actief, maar schakelen volledig hun emoties daarbij uit.

Indien u zich hierin herkent, kan het wellicht goed zijn ook aandacht te besteden aan het 'normaliseren' van de beleving van seks, zodat u dit ook weer op een voor u prettige manier een plekje in uw leven kan geven.

Lichaamsbeleving:
Binnen het programma 'Het is mijn lijf' is er ook ruimte om stil te staan bij hoe uw lichaamsbeleving op dit moment is. Het kan zo zijn dat u bijvoorbeeld walgt van uw eigen lijf, dat u zich schaamt voor uw lichaam, dat u uzelf ook bijvoorbeeld liever niet naakt ziet. Het is misschien ook zo dat u weinig meer voelt in uw lijf, alsof het verdoofd is - misschien alleen bepaalde delen, maar misschien ook wel uw hele lichaam, misschien voelt het zelfs alsof uw lichaam eigenlijk niet meer echt meedoet. Of misschien heeft u het gevoel dat u zich niet meer thuis voelt in uw eigen lichaam.

In die gevallen kan het een idee zijn om ook binnen de therapie te werken aan het 'normaliseren' van uw eigen lichaamsbeleving, zodat u u weer lekker in uw vel kunt voelen, letterlijk en figuurlijk. Zodat u weer thuis kunt komen in uw eigen lijf en u daar ook echt prettig kunt voelen.

Verwerken
Een zeer belangrijke stap in het therapieprogramma is het verwerken. Op basis van uw persoonlijke verhaal, hetgeen u heeft meegemaakt en de impact die dit op u heeft gehad en nog steeds heeft, wordt samen met u onderzocht wat u specifiek nodig heeft om het een plekje te kunnen geven en het ook te verwerken. Hierbij worden de therapeutische technieken volledig afgestemd op uw specifieke problematiek. Van groot belang is hierbij ook dat bij het verwerken rekening wordt gehouden met het tempo wat bij u past (graduele exposure).

Erover praten is van groot belang, maar vaak niet voldoende. Om het trauma echt te kunnen verwerken, kan het nodig zijn om op een zorgvuldige wijze actief te werken met uw herinneringen en uw emoties, zodat u daadwerkelijk een innerlijke transformatie en (emotionele) ontlading kunt gaan ervaren.

Verder is het vooral ook van belang te werken aan uw eigen kracht, uw zelfvertrouwen en uw gevoel van eigenwaarde, zodat dit trauma niet meer uw leven regeert, maar u zelf weer de regie op uw leven kan terugpakken.

GGD Haaglanden en Sociale Kaart Seksueel Geweld
Therapiepraktijk A.V.O. is onderdeel van het Netwerk Seksueel Geweld Haaglanden en werkt in deze samen met GGD Haaglanden. Verder staat Therapiepraktijk A.V.O. ook vermeld op de sociale kaart seksuel geweld.

Contact

Mocht u uw stilte willen doorbreken, de regie op uw leven weer willen terugpakken en graag begeleid willen worden bij het verwerken van het seksueel misbruik, dan kunt u contact opnemen met Therapiepraktijk A.V.O. Ook als u nog vragen heeft over het programma 'Het is mijn lijf!', neem dan gerust even contact met me op.

U kunt mij zowel telefonisch als ook via de mail bereiken.
Telefonisch ben ik op werkdagen bereikbaar van 9.00 tot 17.00 op 06-29434319.
Als u mij wilt mailen, dan is mijn emailadres mailto:info@therapiepraktijkavo.nl of u kunt gaan naar het contactformulier.